Stan wyposażenia służącego do zabezpieczania ładunku nie jest sprawą drugorzędną. Pęknięty zaczep, przetarta taśma czy niesprawny napinacz mogą sprawić, że na pozór właściwie przygotowany transport stanowi jednak poważne zagrożenie oraz naraża przewoźnika na konsekwencje finansowe i prawne. Jak ocenić stan osprzętu, na co zwrócić uwagę podczas oględzin oraz kiedy dalsza eksploatacja przestaje być rozsądna?
Kiedy pas transportowy nadaje się do dalszej pracy?
Pas może zostać wykorzystany tylko wtedy, gdy jego taśma, szwy, elementy metalowe i oznaczenia zachowują stan umożliwiający bezpieczne zastosowanie zgodnie z przeznaczeniem.
Widoczne ślady mocnego zużycia powinny być sygnałem do wymiany pasa na nowy. Podczas oględzin należy zwrócić uwagę przede wszystkim na:
- przecięcia, rozdarcia, przetarcia, nadtopienia i wyraźne odkształcenia taśmy,
- uszkodzone lub rozprute szwy,
- pęknięcia, wygięcia i ślady korozji na hakach oraz napinaczu,
- brak albo nieczytelność etykiety identyfikacyjnej.
Co oznaczają informacje umieszczone na etykiecie?
Oznaczenia na etykiecie pasa są czymś więcej niż metką producenta. Informują między innymi o parametrach danego elementu, jego przeznaczeniu i wartościach związanych z siłą mocowania.
Najważniejsze parametry widoczne na etykiecie to:
- LC (Lashing Capacity; zdolność mocowania) – oznacza maksymalne obciążenie, jakie pas może wytrzymać, zanim dojdzie do jego zerwania.
- STF (Standard Tension Force; nominalna siła napięcia) – oznacza siłę, z jaką ładunek zostanie dociśnięty do podłoża.
- SHF (Standard Hand Force; nominalna siła ręczna) – oznacza siłę, z jaką można oddziaływać na napinacz.
Poza tymi oznaczeniami, etykieta powinna przedstawiać m.in. zgodność pasa z normą EN 12195-2, dopuszczalne wydłużenie wyrażone w procentach czy materiał, z którego został wykonany.
Zatarte, odklejone lub nieczytelne oznaczenie utrudnia potwierdzenie, czy konkretny pas odpowiada zastosowanej metodzie zabezpieczenia.
Jak rozpoznać uszkodzony pas transportowy?
Materiał często daje sygnały ostrzegawcze jeszcze przed całkowitą utratą funkcjonalności pasa. Szczególnie niepokojące są głębokie przecięcia, miejscowe zwężenia taśmy, przetarcia, nadtopienia włókien oraz uszkodzenia powstałe w wyniku kontaktu z ostrą krawędzią ładunku.
Jeśli pas został mocno obciążony podczas gwałtownego hamowania, kolizji, zsunięcia się ładunku albo innego nietypowego zdarzenia, sama kontrola wzrokowa nie daje pełnej pewności co do jego dalszej przydatności. W takich sytuacjach bezpieczniejszym rozwiązaniem jest wycofanie elementu z użytkowania.
Czy napinacz i zaczep także wymagają kontroli?
Tak, właściwie wszystkie akcesoria do mocowania ładunku należy kontrolować. Napinacz powinien pracować płynnie, bez nadmiernych luzów i widocznych pęknięć czy deformacji. Hak lub zaczep nie może być wygięty w sposób wpływający na pewność połączenia ani wykazywać uszkodzeń osłabiających jego konstrukcję.
Jak przygotować osprzęt do kontroli mocowania ładunku ITD?
Kontrola mocowania ładunku ITD nie jest abstrakcyjną formalnością. Inspektorzy sprawdzają, czy przewożony towar został zabezpieczony przed przemieszczaniem oraz czy zastosowane rozwiązania są odpowiednie do sytuacji. GITD opisywał przypadki, w których niewłaściwe użycie pasów, ich nieprawidłowe napięcie lub brak ochrony przed ostrymi krawędziami prowadziły do interwencji podczas kontroli. Przepisy przewidują także sprawdzanie rozmieszczenia i mocowania ładunku podczas każdego załadunku, częściowego rozładunku lub przeładunku, a także po gwałtownym hamowaniu albo innym zdarzeniu mogącym wpłynąć na zabezpieczenie.
Jak ograniczyć zużycie wyposażenia?
Najwięcej problemów zaczyna się od drobnych zaniedbań. Pasy muszą być chronione przed ostrymi krawędziami (powinno się korzystać z ochronnych narożników na pasy), przechowywane w sposób ograniczający kontakt z wilgocią, substancjami niebezpiecznymi i zabrudzeniami oraz używane zgodnie z przeznaczeniem. W codziennej pracy dobrze przyjąć prostą zasadę: przed każdym użyciem krótko obejrzeć cały zestaw, a nie tylko samą taśmę. W momencie gdy stan któregoś elementu budzi zastrzeżenia, nie powinien trafiać z powrotem na naczepę „jeszcze na jeden kurs”.
Jeśli chcesz skompletować sprawny zestaw do zabezpieczenia ładunku, sprawdź naszą kategorię „Pasy transportowe”.
Podsumowanie
Nie traktuj oceny pasa, zaczepu i napinacza jako uciążliwego obowiązku. To krótka czynność, która pozwala wychwycić zużycie, zanim problem pojawi się podczas jazdy. Gdy taśma jest przecięta, szwy uszkodzone, metalowe elementy zdeformowane lub oznaczenia nieczytelne, dalsze użytkowanie takiego osprzętu nie ma żadnego uzasadnienia.
FAQ – odpowiadamy na najważniejsze pytania
Jak często wykonywać przegląd pasów transportowych?
Przegląd pasów transportowych należy przeprowadzać przed każdym użyciem, a szczególnie dokładnie po sytuacjach, które mogły naruszyć ich stan.
Czy nieczytelna etykieta oznacza konieczność wymiany pasa?
Tak. Jeżeli nie da się potwierdzić parametrów i przeznaczenia pasa, traci on atest i nie spełnia normy EN 12195-2.
Czy przetarty pas zawsze trzeba wycofać?
Znaczne przetarcia naruszają integralność materiału, więc dalsze wykorzystywanie takiego pasa jest ryzykowne – trzeba wymienić go na nowy. Zazwyczaj jako granicę podaje się uszkodzenie obejmujące 10% szerokości pasa.